Taaguutit Inatsisartut sulineranni pingaarutillit


0-9

 

Siullermeerineq:

Inatsisartut inatsisissaattut aalajangiiffigisassaattulluunniit siunnersuutinik siullermeerinermi siunnersuummi tunngaviit pingaarnerit oqaluuserineqartarput. Inatsisissatut siunnersuutinik siulleerinermi allannguutissatut siunnersuuteqartoqarsinnaanngilaq. Akerlianik aalajangiiffigisassatut siunnersuutit siullermeerneqarneranni allannguutissatut siunnersuuteqartoqarsinnaavoq. Tamatuma kingorna siunnersuut ataatsimiititaliami suliarineqartussatut nalinginnaasumik innersuunneqartarpoq. Aamma takuuk:Allannguutissatut siunnersuutit.

 

Aappassaaneerineq:

Inatsisissatut siunnersuutip Inatsisartuni aappassaaneerneqarnerani inatsisissatut siunnersuut ataatsimut isigalugu aammalu tassani immikkoortut ataasiakkaat oqaluuserineqartarput. Allannguutissatut siunnersuutitut saqqummiunneqarsimasinnaasut naggasiullugit taasissutigineqartarput.Tamatuma kingorna inatsisissatut siunnersuut pingajussaaneerneqarnissaminut nalinginnaasumik ingerlateqqinneqartarpoq, aammali ataatsimiititaliami nutaamik suliarisassanngorlugu innersuunneqarsinnaalluni. Aalajangiiffigisassatut siunnersuutit marloriaannarlugit oqaluuserineqartarput aammalu inatsisissatut siunnersuutit pingajussaaneerneqarnerannut maleruagassat assingi malillugit inaarutaasumik aappassaaneerinnittoqartarluni.

 

Pingajussaaneerineq:

Siunnersuutip aappassaaneerneqarnerata kingorna allannguutissatut siunnersuutitut nutaatut saqqummiunneqarsimasinnaasut inatsisissatut siunnersuutip pingajussaaneerneqarnani siulliullugit oqaluuserineqassapput taasissutigineqarlutillu. Tamatuma kingorna inatsisissatut siunnersuut tamakkiisoq oqaluuserineqassaaq, naggataatigullu inaarutaasumik akuersissutigineqarnissaa taasissutigineqassalluni.

 

§

 

§ 36 naapertorlugu apeqqutit: takuuk apeqqutit.

 

A

 

Aalajangiiffigisassatut siunnersuutit:

Suleriaatsimi § 32 naapertorlugu aalajangiiffigisassatut siunnersuutit Inatsisartunut ilaasortanit nalinginnaasumik saqqummiunneqartarput, pisulli ilaanni aamma Naalakkersuisunit saqqummiunneqartarlutik. Aalajangiiffigisassatut siunnersuutit tunngavilersorneqarsimassapput. Assersuutigalugu najoqqutassiat erseqqinnerusumik nalunaarneqartut malillugit inatsisissatut siunnersuusiorlutik suliniuteqaqqullugit aalajangiiffigisassatut siunnersuutikkut Naalakkersuisut peqquneqartarput. Aalajangiiffigisassatut siunnersuut Inatsisartut ataatsimiittarfianni marloriaannarlugu suliarineqartarpoq. Aamma takuuk:Iluserititassatut piumasaqaatit.

 

Aalajangiisinnaassuseqarneq: Inatsisartunut ilaasortat affaat sinnerlugit najuuppata taasinermilu peqataallutik suleriaatsimi § 44 naapertorlugu Inatsisartut aatsaat aalajangiisinnaapput. Aammattaaq ataatsimiititaliami ilaasortat affaat sinnerlugit najuuppata suleriaaseq malillugu ataatsimiititaliaq aalajangiisinnaassuseqarpoq. Aalajangiisoqassatilluguli maleruagassat pisortatiguunnginnerusut ataatsimiititaliat ulluinnarni atortarpaat.

 

Akissuteqaat:Siunnersuummut oqaaseqaatitik Naalakkersuisut akissuteqaatikkut nalinginnaasumik saqqummiuttarpaat. Akissuteqaat siunnersuutip qanoq ingerlateqqinnissaanik inassuteqaammik nalinginnaasumik naggaserneqartarpoq.

 

Aktstykke: Takuuk aningaasaliissuteqarnissamik qinnuteqaat.

 

Allannguutissatut siunnersuutit: Inatsisissatut aalajangiiffigisassatulluunniit siunnersuutinut allannguutissatut siunnersuuteqartoqarsinnaavoq, tamannali apeqquteqaat aallaavigalugu oqallinnissamik siunnersuutinut atuutinngilaq. Inatsisartut suleriaasianni § 33-mi maleruagassat malillugit allannguutissatut siunnersuuteqartoqarsinnaavoq.

 

Allattuivik: Inatsisartunut ataatsimiititaliaasa ataatsimiinnerinut allattuivinnut ataatsimiititaliat allattaat siusinnerusukkut allattuisarput. Allattuiviilli atorlugit allattuisarneq atorunnaarsinneqarsimavoq, tassa ataatsimiititaliat ataatsimiinnerinit nalinginnaasumik imaqarniliortoqartalermat. Aammattaaq pisortatigoortumik pisoqartillugu qanoq pissusilersornissamut aaqqissuussinissamullu maleruagassat allassimasut allassimanngitsullu pillugit oqariartaaseq protokol atorneqartarpoq.

 

Allattaaneq: Tassaavoq Inatsisartut allaffeqarfianni atorfilittat qullersaat. Siusinnerusukkut allattoqarfimmi pisortatut taaguuteqarpoq. TakuukInatsisartut Allattoqarfiat.

 

Ammaanermi oqallinneq: Inatsisartut ukiuata aallartinnerani nutaamillu qinersinerup kingorna Naalakkersuisut siulittaasuata Inatsisartunut nassuiaataanut taaguut taanna ulluinnarni atorneqartarpoq, tak. suleriaatsimi § 34, imm. 5-imi nr. 1-2. Nassuiaat Inatsisartunit oqallisigineqartarpoq.

 

Aningaasaliissuteqarnissamik qinnuteqaat:Tassaavoq aningaasaliissutinik imaluunniit oqaasertaliussanik nutaanik taakkuninngaluunniit allannguinissamik Inatsisartut Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaannut Aningaasanut Naalakkersuisup aalajangersimasumik qinnuteqaataa. Iliuutsit ukiumi aningaasanut inatsiseqarfiusumi aningaasanut inatsimmut atuuttumut sanilliullugu allanngorsimasut naatsorsuutigineqareersimasinnaanngitsulluunniit ingerlanneqarnissaasa akuersissutigineqarnissaat aningaasaliissuteqarnissamik qinnuteqaatikkut qinnutigineqartarpoq. Aammattaaq sanaartornermi suliniutit aalajangersimasumik killilimmik aningaasartallit allanngortinneqarnissaat Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliamut akuerisassanngorlugu saqqummiunneqartarpoq, aammalu iliuusissanik erseqqinnerusumik nalunaakkanik Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliamut saqqummiussinissamut Naalakkersuisunik pisussaatitsisunik inatsisini aalajangersakkanik peqarpoq. Aningaasaliissuteqarnissamik qinnuteqaatit immikkut iluseqartinneqarnissaannik piumasaqaatinik aalajangersaanissamut Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaq periarfissaqarpoq.

 

Aningaasaliissutit atorneqareernerisigut aningaasaliissuteqarneq: Aningaasat qinnutigineqartut atorneqalereernerisa kingorna aningaasaliissutit siunertamut tunniunneqartut. Ilaatigut missingersuusiornermut inatsimmi allassimavoq siumoortumik aningaasaliissuteqartoqarsimatinnagu aningaasartuuteqartoqassanngitsoq.

 

Aningaasaliissutit: Sinaakkutissat aalajangersimasut iluini aningaasartuuteqarnissamut aningaasaliissutit pisinnaatitsissutaapput (aammalu pisut ilaanni pisussaaffiliillutik. AningaasaliissutitAningaasanut Inatsisikkutnalinginnaasumik tunniunneqartarput. (Takuuk taanna)

 

Aningaasanut inatsit: Ukiumoortumik aningaasanut inatsimmi Namminersornerullutik Oqartussat missingersuutaat akuersissutigineqartarput, tassaniittarput ukiumi aningaasanut inatsiseqarfiusumi aggersumi Namminersornerullutik Oqartussat isertitassaat aningaasartuutissaallu tamarmiusut. Ukiumi aningaasanut inatsiseqarfiusumi aggersumi aningaasanut inatsisissatut siunnersuut ukiakkut ataatsimiinnermi nalinginnaasumik saqqummiunneqartarpoq. Aningaasanut inatsit inatsisit allat tamaasa assigalugit pituttuisuuvoq. Aningaasanut inatsimmi aningaasaliissutinik malinninnissamut Naalakkersuisunut ilaasortat pinngitsooratik akisussaatinneqarput aammalu aningaasaliissutit sipporneqarpata akisussaatinneqarsinnaallutik. Aamma takukkit:Ilassutitut aningaasaliissutinut inatsitaammaAningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaq.

 

Aningaasaqarneq: Inatsisartut aningaasaliissutaat ukiumoortumik aningaasanut inatsisini aalajangersarneqartarput. Inatsisartut sulinerannut missingersuutinik Inatsisartut Siulittaasoqarfiat suliarinnittarpoq. Missingersuutit Inatsisartut Suleriaaseq pillugu Ataatsimiititaliaannit akuersissutigineqartarput.

 

Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaq: Inatsisartut inatsisitigut pisussaaffigalugu ataatsimiititaliaasa ilaat. Aningaasanut inatsisissanut ilassutitullu aningaasaliissutinut inatsisissanut siunnersuutinik Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaq suliarinnittarpoq aammalu Namminersornerullutik Oqartussat aningaasaqarnerannik Naalakkersuisut aqutsinerat nakkutigisaralugu.

 

Aningaasarsiat: Inatsisartunut Naalakkersuisunullu ilaasortat akissarsiaqartinneqarput: Aningaasarsianik taaneqartartut. Inatsisartunut Naalakkersuisunullu il.il. ilaasortat aningaasarsiaqartitaanerat il.il. pillugit Inatsisartut inatsisaanni nr. 22-mi, 18. december 2003-meersumi aningaasarsiat aalajangersarneqarput.

 

Anordning:Ministeriaqarfiup inatsisinik tunngaveqarluni piumasaqaataa. Anordningit (peqqussutit) Kalaallit Nunaa nnut atuutsinneqarneq ajorput. Aamma takukkitnalunaarutit.

 

Apeqqut: Allaganngorlugu oqaasiinnartigulluunniit akisassanngorlugu pisortat suliassaqarfiannut tunngasumik Inatsisartunut ilaasortat ataasiakkaat Naalakkersuisunut apeqquteqarsinnaapput. Apeqqutit taamaattut § 36 naapertorlugu apeqqutitut taaneqartarput, tassa taakku pillugit maleruagassat Inatsisartut Suleriaasianni § 36-mi allassimammata. Apeqqutit allaganngorlugit akisassanngorlugit oqaasiinnartigulluunniit akisassanngorlugit apeqqutigineqarsinnaapput. Inatsisartut ataatsimiinnerisa nalaani oqaasiinnartigut akissuteqarfigineqarnissaq kissaatigineqarpat Inatsisartut ataatsimiinnissaat sapaatip akunnerinik tallimanik sioqqullugu apeqqut tunniunneqareersimassaaq, tak. iluserititassatut piumasaqaatit. Tamatuma saniatigut pisariaqartitsinertik malillugu Inatsisartut ataatsimiititaliaat Naalakkersuisunut Naalakkersuisunulluunniit ilaasortanut allaganngorlugu apeqquteqarsinnaapput. Aamma takuuk:Isumasioqatigiilluni ataatsimiinneq.

 

Apeqquteqaatit: Suleriaatsimi § 35 naapertorlugu apeqquteqaat aallaavigalugu oqallinneq aqqutigalugu ilaasortaq ataaseq arlallilluunniit suliaq pisortanut tunngassuteqartoq Inatsisartunut oqallisigisassanngortissinnaavaat.Inatsisartut oqaaseqaateqarnissaanniksiunnersuutip ataatsip arlallilluunniit taasissutigineqarnerannik apeqquteqaat aallaavigalugu oqallinneq naggaserneqarsinnaavoq (takuuk tamanna).

 

Attaviitsoq: Inatsisartunut ilaasortaq partiini ilaanngitsoq.

 

Atuuttussanngortitsineq:Inatsisissatut siunnersuut Inatsisartunit akuerineqaruni inatsisitut atuussinnaassuseqalissaguni atuuttussanngortinneqaqqaassaaq. Atuuttussanngortitsineq pisarpoq inatsisip naammassillugu suliaasup Naalakkersuisut siulittaasuannit kiisalu Naalakkersuisunut ilaasortamit suliassaqarfimmut akisussaasuusumit imaluunniit Naalakkersuisoqarfimmi pisortamit atsiorneqarneratigut, tamatumalu kingorna tamanut nalunaarutigineqarnermigut.

 

Ataatsimiinneq ammasoq:Takuukataatsimiinneq matoqqasoq. 

 

Ataatsimiinneq matoqqasoq: Aallaavittut isigalugu Inatsisartut ataatsimiittarfianni ataatsimiinnerit tamanut ammasuupput, ataatsimiinnerulli matoqqasumik ingerlanneqarnissaata aalajangiiffigineqarnissaanut periarfissaqarpoq. Aallaavittut isigalugu ataatsimiititaliat ataatsimiinneri matoqqasuupput. Isumasioqatigiillunili ataatsimiinneq ammasumik ingerlanneqassasoq ataatsimiititaliaq aalajangersinnaavoq, soorluttaaq assersuutigalugu tusarniaaneq (taanna takuuk) tamanut ammasumik ingerlanneqarsinnaasoq.

 

Ataatsimiititaliap allattaa: Ataatsimiititaliat tamarmik ataatsimik arlalinnilluunniit qaffasissumik piginnaanilinnik Inatsisartunullu ilaasortaanngitsunik allatseqarput, taakkulu inatsisilerituutut, nunap aningaasaqarneranik assigisaannilluunniit universitetimi kandidatitut amerlanertigut ilinniarsimasuullutik. Ataatsimiititaliap allattai ataatsimiititaliap sulinerani ikiuuttarput.

 

Ataatsimiititaliap piumasaqarnera malillugu oqallinneq/suliarinninneq: Pisut ilaanni suliaq siunnersuulluunniit ataatsimiititaliamit Inatsisartunut oqaluuserisassanngortinneqarsinnaavoq/suliarisassanngortinneqarsinnaavoq. Tamanna qaqutigoortuuvoq.

 

Ataatsimiititaliaq suligasuartitaq:Takuukataatsimiititaliaagallartut.

 

Ataatsimiititaliat inissitsiternerat:Inatsisartunut ataatsimiititaliat tamarmik inissitsitertussaapput,  tassa imaappoq siulittaasumik siulittaasullu tullianik qinersissapput suleriaatsimillu akuersissutiginnillutik. Ataatsimiititaliap inissitsiternera pillugu nalunaarut Inatsisartut Siulittaasoqarfiannut ingerlatinneqassaaq. Aamma takuuk:Inatsisartut inissitsiterlutik ataatsimiinnerat.

 

Ataatsimiititaliat:Inatsisartut ataatsimiititaliaat.

 

Ataatsimiititaliaagallartut: Suliassat qulequttalluunniit ataasiakkaat isumagineqarnissaannut ataatsimiititaliat ataavartut saniatigut ataatsimiititalianik immikkut ittunik ataatsimiititaliaagallartunik aamma taagorneqartartunik Inatsisartut pilersitsisinnaapput. Takuuk suleriaatsimi § 23.

 

B

C

D

E

F

G

H

 

I

 

Ikinnerussuteqartunik illersuineq: Tamat oqartussaaqataaneranni ingerlatsinerup ilisarnaatigai oqaloqatigiinneq, suleqatigiinneq aammalu ikinnerussuteqartut isumaannik sapinngisamik annertunerpaamik isiginninniarneq. Ikinnerussuteqartulli soqutigisaasa qulakkeerneqarnissaannut nunatsinni inatsisini aalajangersimasumik aalajangersagaliortoqartarnera qaqutigoorpoq. Taamaattorli Inatsisartut Naalakkersuisullu pillugit Inatsisartut inatsisaanni § 17a, imm. 4-mi assersuutissaqarpoq. Aalajangersagaq malillugu ataatsimiititaliap suliassaqarfiata iluani pissutsit ilaannik erseqqinnerusumik misissuinissaq pillugu Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliami ilaasortaq ataaseq arlallilluunniit Inatsisartunut siunnersuuteqarsinnaapput. Aalajangersagaq taanna malillugu Inatsisartunut ilaasortat ikinnerpaamik 2/5-lii siunnersuummut isumaqataallutik taasippata siunnersuutit saqqummiunneqartut akuerineqartutut isigineqartarput.

 

Ilanngussat ataatsimiititaliamit atugassat: Atortussat ataatsimiititaliami agguaanneqartut ilaatigut danskinit udvalgsbilaginik taaneqartarput.

 

Ilassutitut aningaasaliissutinut inatsit: Ilassutitut aningaasaliissutit Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliamit akuerineqartut aammalu aningaasanut inatsimmi aalajangersimasumik piginnaatitsissuteqarsimaneq tunngavigalugu ilassutitut aningaasaliissutit Naalakkersuisunit akuerineqartut ukiumoortumik ilassutitut aningaasaliissutinut inatsimmi ilanngunneqartarput. Ukiup aningaasanut inatsiseqarfiup ilassutitut aningaasaliissutinut inatsisip atuuffiata naanerata kingorna Inatsisartut ileqquusumik ataatsimiinnerani siullermi ilassutit aningaasaliissutinut inatsit Inatsisartunit suliarineqartarpoq. Aamma takuuk:Aningaasanut inatsit.

 

Ilassutitut aningaasaliissutit: Aningaasanut inatsimmi aningaasaliissutit oqaasertaliussalluunniit nutaat allanngortitalluunniitAningaasaqarnermut Ataatsimiititaliamitakuerineqartut. Ilassutitut aningaasaliissutinik atuineq sapinngisamik annertunerpaamik killilersimaarneqassaaq. Ilassutitut aningaasaliissutit ukiumoortumikilassutitut aningaasaliissutinut inatsimmikatersorneqartarput. Aamma takuuk:Aningaasaliissutit atorneqareernerisigut aningaasaliissuteqarneq.

 

Ilassutitut isumaliutissiissut: Takuuk:Isumaliutissiissut.

 

Iluserititassatut piumasaqaatit: Siunnersuutinut Inatsisartunut oqaluuserisassanngortitassanut tunngatillugu piumasaqaatit aalajangersimasut arlallit, tassalu piffissat tunniussivissat, inissitsiterineq imarisallu suleriaatsimi allassimapput. Tamatuma saniatigut siunnersuutit, apeqqutit il.il. imarisaannut inissitsiternissaannullu piumasaqaatinik arlalinnik ilassutaasunik suleriaatsimi § 4-mi, imm. 5 naapertorlugu Inatsisartut Siulittaasoqarfiat aalajangersagaqarpoq. Iluserititassatut piumasaqaatit ataatsimut isigalugit sanioqqunneqarsinnaanngillat, taamaattumillu siunnersuutit apeqqutillu iluserititassatut piumasaqaatinik eqquutsitsinngitsut Inatsisartut ullormut oqaluuserisassaannut ilanngunneqarnissaat naatsorsuutigineqarsinnaanani. Aamma takuuk:Siunnersuutinik tunniussinissamut piffissaliussanik sanioqqutsineq.

 

Immikkut aalajangikkamik amerlanerussuteqarneq: Erseqqinnerusumik aalajangikkamik amerlanerussuteqarneq. Amerlanerussuteqarneq assigiinngitsunut marlunnut immikkoortinneqartarpoq tassalu amerlanerussuteqavinneq (taasinerit taasisinnaatitaasulluunniit affaannit amerlanerusut) aammalu immikkut aalajangikkamik amerlanerussuteqarneq (taasinerit taasisinnaatitaasulluunniit amerlanerit, taamaattorli ikinnerpaaffissaliisoqarsimassaaq). Inatsisartut aalajangiisinnaassuseqartillugit isumaqataallutik taasisut isumaqataanatik taasisunit amerlaneruppata aalajangigassaq Inatsisartunit akuerineqartutut nalinginnaasumik isigineqartarpoq. Assersuutigalugu takuuk suleriaatsimi § 45, imm. 3.

 

Inatsisartut Allattoqarfiat:Inatsisartut Allaffeqarfiat - ulluinnarni LABU-mik taaneqartartoq - tassaavoq inatsisiliortut allaffissornermik ingerlatsiviat. Inatsisartut allaffeqarfianni ingerlatsiviit tassaapput aningaasaqarnermut, allaffissornermut siunnersuinermullu immikkoortut. Inatsisartut allaffeqarfiat Naalakkersuisunut Naalakkersuisullu allaffeqarfiannut minnerunngitsumillu partiinut naalakkersuinermik ingerlataqartunut attuumassuteqanngilaq.

 

Inatsisartut ataatsimiititaliaat:Inatsisartut ukiuata aallartinnerani ataatsimiititalianit inatsisitigut pilersinneqartussaatitaasunik ataatsimiititalianillu ataavartunik arlalinnik Inatsisartut pilersitsisarput. Ataatsimiititaliat tallimanik qanorlu amerlassuseqarneq najoqqutaralugu toqqarneqartartunik ilaasortaqarput. Ataatsimiititaliat inatsisitigut pilersinneqartussaatitaasut tassaapput Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaq, Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliaq kiisalu Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq. Tamatuma saniatigut Inatsisartut Suleriaaseq pillugu Ataatsimiititaliaannik Siulittaasoqarfimmillu pilersitsinissaq Inatsisartut Suleriaasianni aalajangersarneqarpoq. Ataatsimiititaliami sulineq ataatsimiititaliap siulittaasuanit ataatsimiititaliamut allatsimik ataatsimik arlalinnilluunniit suleqateqartumit aaqqissuunneqartarpoq.

 

Inatsisartut inatsisaat: Suliassaqarfiit ilaat Namminersornerunermut inatsiseqalernikkut nunatsinnut nuunneqartoq pillugu inatsit Inatsisartunit akuerineqartoq. Takuuk:Inatsisissatut siunnersuut.

 

Inatsisartut inissitsiterlutik ataatsimiinnerat: Inatsisartut inissitsiterlutik ataatsimiinneri assigiinngitsunut pingasunut immikkoortinneqarsimapput: Nutaamik qinersinerup kingorna (§ 1), naalakkersuisooqatigiinnermik annertunerusumik allannguisoqarnerani kiisalu Inatsisartut ukiuata septemberimi tallimanngornerit pingajuanni aallartinnerani (§ 3 kiisalu §§ 7-8). Inissitsiterneq tassaavoq Inatsisartunik Inatsisartullu ataatsimiititaliaannik pilersitsineq, taamaalillunilu taakkuninnga aalajangiisinnaassuseqalersitsineq. Siulittaasumik ataatsimiksiulittaasullu tulliinik sisamattikillugit amerlassuseqarsinnaasunikSiulittaasoqarfimmikqinersinikkut  Inatsisartut inissitsitertarput.

 

Inatsisartut oqaaseqaataat:Apeqquteqaat aallaavigalugu oqallinnernut atatillugu Inatsisartut oqaaseqarnissaannik siunnersuuteqartoqarsinnaavoq. Siunnersuut naatsumik allaganngorlugu ataatsimiinnermi aqutsisumut tunniunneqassaaq, tamatumalu kingorna Inatsisartut oqaaseqaat taasissutigissavaat. Oqaaseqaat Naalakkersuisunut pituttuisuunngilaq. Allannguutissatut siunnersuuteqartoqarsinnaanngilaq aammalu ataatsimiititaliami suliarinnittoqarneq ajorpoq. Takuuk suleriaatsimi § 35, imm. 4.

 

Inatsisartut peqqussutaat: Inatsimmi Folketingimit akuerineqartumi aalajangersimasumik piginnaatitsissuteqarneq naapertorlugu inatsit Inatsisartut aku ersissutigineqarsimasoq. Aamma takuuk:Inatsisissatut siunnersuut.

 

Inatsisartut siulittaasuat:Takuuk:Siulittaasoq.

 

Inatsisiliortut unnerluutigineqarsinnaannginnerat: Takuuk:Unnerluutigineqarsinnaannginneq.

 

Inatsisini tunngaviusuni § 57: Takuuk unnerluutigineqarsinnaannginneq.

 

Inatsisissatut siunnersuummut nassuiaatit: Inatsisissatut siunnersuutit nassuiaatinik nalinginnaasunik immikkullu nassuiaatinik aalajangersakkanut ataasiakkaanut attuumassuteqartunik ilaqartinneqassapput. Siunnersuut nassuiaatini tunngavilersorneqartarpoq itisiliiffigineqartarlunilu aammalu ilaatigut siunnersuutip akuersissutigineqarneratigut aningaasaqarnikkut allaffissornikkullu kingunerisassat taakkunatigut nalunaarneqartarlutik. Aamma allannguutissatut siunnersuutit nassuiaatinik nalinginnaasumik ilaqartinneqartarput. Aamma takuuk:Iluserititassatut piumasaqaatit.

 

Inatsisissatut siunnersuutNaalakkersuisunit imaluunniit Inatsisartunut ilaasortanit saqqummiunneqarsinnaavoq. Taaguut Inatsisartut inatsisissaattut siunnersuutinut aammalu Inatsisartut peqqussutissaattut siunnersuutinut atorneqartarpoq. Inatsisartut suleriaasiat malillugu inatsisissatut siunnersuut akuerineqannginnermini pingasoriarluni suliarineqassaaq.

 

Inatsisit tunngaviusut:Inatsisit tunngaviusut naalagaaffeqatigiinnut tamanut, tassunga ilanngullugu Kalaallit Nunaannut atuupput. Ilaatigut danskit naalakkersuisuisa Folketingillu akornanni pissutsit pillugit inatsisini tunngaviusuni aalajangersakkat aalajangersimasut pissutsit aallaavigalugit iluarsiissuteqarfigalugit suliassaqarfinnut maleruagassiorneqanngitsunut Naalakkersuisut Inatsisartullu akornanni pissutsinut atorneqarsinnaapput.

 

Ingerlatsinermik inatsit: TakuukPaasitinneqarsinnaatitaanermut inatsit.

 

Issuakkat: Issuakkat Inatsisartut ataatsimiittarfianni eqeersimaartumik oqallinnernut siuarsaataasutut isigineqanngillat, taamaattumillu taakku taamaallaat killilimmik aammalu aatsaat ataatsimiinnermik aqutsisup akuersineratigut atorneqartarlutik. Issuakkat aallartiffiat naaffiallu aammalu issuakkat sumit pissarsiarineqarsimanersut ersarissumik allassimassaaq.

 

Isumaliutissiissut: Inatsisissatut aalajangiiffigisassatulluunniit siunnersuummik ataatsimiititaliap suliarinninnini isumaliutissiissummik siunnersuutip Inatsisartut ataatsimiittarfianni aappassaaneerneqarnissaanut tunngavigineqartussamik naggasertarpaa. Isumaliutissiissutip imarisarpai ataatsimiititaliami ilaasortat Inatsisartunut inassuteqaataat immaqalu Naalakkersuisunut ilaasortamit aamma/imaluunniit ataatsimiititaliami ilaasortanit allannguutissatut siunnersuut. Tamatuma saniatigut isumaliutissiissutip imarisinnaavai assersuutigalugu Naalakkersuisunut piginnaatitsissutit qanoq atorneqarnissaat naatsorsuutigineqarnersoq pillugu ataatsimiititaliami amerlanerussuteqartunit ikinnerussuteqartunilluunniit oqaaseqaatit. Tamatuma saniatigut inatsisissap qanoq paasineqarnissaanut isumaliutissiissut atorneqarsinnaavoq, tassami ataatsimiititaliap siunnersuummut naalakkersuinikkut isummersuutini isumaliutissiissummi aamma nalinginnaasumik saqqummiuttarmagit. Siunnersuut ataatsimiititaliamit suliareqqinneqartussanngorlugu ataatsimiititaliamut innersuunneqarpat ilassutitut isumaliutissiissusiortoqassaaq.

 

Isumasioqatigiilluni ataatsimiinneq: Isumasioqatigiilluni ataatsimiinnissamut ataatsimiititaliaq Naalakkersuisunut ilaasortamik aggersaasinnaavoq, tassa ataatsimiititaliap ataatsimiinnerata nalaani naalakkersuisunut ilaasortamit oqaasiinnakkut akissuteqarfigineqartussanik apeqquteqarsinnaalluni. Apeqqut pisariusupilussuaq teknikimulluunniit annertuumik tunngassuteqartoq pineqartinnagu akissuteqaammik allaganngoriikkamik atuaanerinnakkut ataatsimiititaliap apeqqutaanik naalakkersuisunut ilaasortap akissuteqartarnera ataatsimiititaliamit nalinginnaasumik akuerineqarneq ajorpoq. Isumasioqatigiilluni ataatsimiinneq tamanut ammasuussanersoq imaluunniit matoqqasumik ingerlanneqassanersoq ataatsimiititaliap nammineq aalajangertarpaa. Naalakkersuisunut ilaasortaq isumasioqatigiilluni ataatsimiinnermut atorfilittamik ataatsimik ingiallorteqarsinnaavoq. Tamatumani Naalakkersuisunut ilaasortap akisussaaffigisaanik atorfilittaq oqaaseqartarpoq. 

 

J

K

L

 

M

 

Ministerit akisussaanerat pillugu inatsit:Naalakkersuisunut ilaasortat akisussaanerat pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 6, 13. maj 1993-imeersoq pillugu taaguut taanna (kukkusumik) atorneqarajuttoq.

 

N

 

Nalunaaquttap akunneranik ataatsimik sivisussusilimmik apeqquteqarfik: Inatsisartut ataatsimiinnerisa nalaani sapaatip akunneranut ataasiarluni nalunaaquttap akunneranik ataatsimik sivisussusilimmik apeqquteqarnissamut Inatsisartut suleriaasiat periarfissiivoq, tassani Naalakkersuisunut ilaasortanut toqqaannartumik apeqquteqarnissamut Inatsisartunut ilaasortat periarfissaqarput. Periarfissarli taanna ukiuni arlalinngortuni Inatsisartut Siulittaasoqarfiannit atorneqarsimanngilaq. Nalunaaquttap akunneranik ataatsimik sivisussusilimmik apeqquteqarfik pisariaqartikkuniuk siulittaasoqarfiup atuutseqqilersinnaavaa. Takuuk suleriaatsimi § 36, imm. 7.

 

Nalunaarut: Siunnersuutip Inatsisartut ataatsimiittarfianni suliareqqinneqarnissaa siunertaralugu inatsisissatut aalajangiiffigisassatulluunniit siunnersuummik suliarinninnini ataatsimiititaliap isumaliutissiissuteqarnermigut naammassinngikkuniuk siunnersuut pillugu nalunaaruteqarnissaq ataatsimiititaliap toqqarsinnaavaa. Aammattaaq qulequttat ataatsimiititaliamit naleqquttutut isigineqartut pillugit nalunaarusiortoqarsinnaavoq. Takuuk suleriaatsimi § 18.

 

Nalunaarutit: Nalunaarut tassaavoq inatsimmi sinaakkutissanik naammassinninnissaq erseqqissaanissarlu pillugit inatsimmik tunngaveqarluni allaffeqarfimmit (ingerlatsivimmit) maleruagassiaq.

 

Naqeqqaakkat: Inatsisartuni oqallinnerit allaganngorneri. Naqeqqaakkat suliarineqarnissaat Inatsisartut Siulittaasoqarfiannit isumagineqartarpoq.

 

Nassuiaat: Naalakkersuisunut ilaasortaq suleriaaseq naapertorlugu pisortat suliassaqarfii pillugit Inatsisartunut oqaasiinnartigut nassuiaateqarsinnaavoq. Nassuiaalli allaganngorlugu aamma allanneqarsinnaavoq, taamaaliortarnerlu nalinginnaaneruvoq.

 

Nipangiussisimasussaatitaaneq:Inatsisartunut ilaasortat (sulisullu) assigiinngitsunik annertussuseqartumik paasissutissanik isertuussassanik tunineqartartussaapput. Taakku tassaasinnaapput suliffeqarfiit aningaasaqarnerat pillugu paasissutissat mianernartut, paasissutissanut inunnut ataasiakkaanut tunngasut kiisalu paasissutissat naalakkersuinikkut pissutsinut tunngasut aammalu oqaluuserisat Inatsisartut ataatsimiititaliaanni imaluunniit ataatsimiinnerni allani allanut ingerlateqqitassaanngitsutut ingerlanneqartut. Pissutsinik sulinermut tunngassuteqartunik inatsisini tunngaviusuni qulakkeerneqartumik sulisut oqaaseqaaseqarsinnaatitaanerat Inatsisartut sulisuisa nipangiussisimasussaatitaanerisigut killersorneqanngilaq, aamma naalakkersuinermik suliaqartunut oqaaseqarsinnaatitaanerat eqqarsaatigalugu. Kingulliulluguli taaneqartumut atatillugu erseqqissaatigineqartassaaq oqaaseqarneq inuinnartut oqaaseqarnerummat. Tamanna pillugu takuuk Inatsisartut Ombudsmandiata 2002-mi nalunaarutaa (20-3).

 

Naalagaaffiup Sinniisua: Naalagaaffiup Sinniisua tassaavoq naalagaaffimmi oqartussaasut Kalaallit Nunaanni qullersatut sinniisuat. Naalagaaffiup Sinniisua Statsministereqarfiup ataaniippoq.

 

Naalakkersuisoq:Takuuk:Naalakkersuisunut ilaasortaq.

 

Naalakkersuisunut ilaasortaq: Naalakkersuisunut ilaasortaq. Naalakkersuisunut ilaasortat Inatsisartunut ilaasortaasariaqanngillat. Naalakkersuisunut ilaasortaq Inatsisartunut ilaasortaaguni pineqartoq piffissami Naalakkersuisunut ilaasortatut atuunnermini tamarmi sulinngiffeqarsinnaavoq (takuuk tamanna). Naalakkersuisunut ilaasortaq Inatsisartut ataatsimiititaliaanni ilaasortaasinnaanngilaq allanilluunniit atuuffeqarsinnaanani.

 

Naalakkersuisut:Kalaallit Nunaanni naalakkersuisut (Inatsisinik atortitsisut). Naalakkersuisut Inatsisartunit qinerneqarlutillu soraarsinneqartarput aammalu Naalakkersuisut siulittaasuannit siulersorneqarlutik.

 

Naatsumik oqaaseqarnerit: Inatsisartut ataatsimiittarfianni oqallinnerup nalaani oqaaseqartartup oqaluttarfimmit oqaaseqaqqammersup saqqummiussaanut Inatsisartunut ilaasortat naatsumik oqaaseqarnissaminnut periarfissinneqarsinnaapput. Tamanna pisarpoq oqaaseqartartut avataasigut naatsumik oqaaseqarnertut taaneqartartut nalinginnaasumik minutsinik marlunnik sivisussuseqartut aqqutigalugit. Oqaaseqaatit taakku kingullertut oqaaseqartumut sammitinneqassapput, taannalu oqaaseqartuerunnissaata  apeqquteqartussaarunnissaatalu tungaanut oqaluttarfimmiissaaq. Oqaaseqaatit apeqqutillu oqaaseqartumut sammitinneqassapput saqqummiunneqartunullu attuumassuteqassallutik. Aamma takuuk:Saqqummiussineq.

 

O

 

Ombudsmandi: Inatsisartut Ombudsmandiat. Inatsisartunut qinersisoqareerneri tamaasa atorfillu inuttaarukkaangat Inatsisartut Ombudsmandimik Inatsisartut toqqaasarput, taanna pisortat ingerlatsineranni ilaatinneqartunut tamanut suliarinnissinnaavoq. Ombudsmandi suliaminik ingerlatsinermini Inatsisartunut attuumassuteqanngilaq. Aamma takuuk:Naalagaaffiup Sinniisua.

 

Oqallinneq/suliarinninneq: Siunnersuut suliarluunniit pillugu Inatsisartut ataatsimiittarfianni oqallinneq/suliarinninneq.

 

Oqalutseqarneq:Inatsisartut Allattoqarfiat arlalinnik oqalutseqarpoq ataatsimiititalianut nutserinermik toqqaannartumillu oqaluttaanermik ikiuuttartunik.

 

Oqaaseqarnerit: Takuuk:Tapersiinermik akerliunermilluunniit ersersitsineq.

 

Oqaaseqarnermi piffissaliussat: Siunnersuutit assigiinngitsut Inatsisartut ataatsimiittarfianni suliarineqarneranni qanoq sivisutigisumik oqaluttoqarsinnaaneranut Inatsisartut Suleriaasianni aalajangersagaqarpoq. Partiini gruppit angissusiat malillugu oqaaseqartartut tulleriinnilersorneqartarput. Tamatuma saniatigut ilaasortatnaatsumik oqaaseqarnissamik(takuuk taanna) periarfissinneqartarput.

 

Oqaaseqarniartut tulleriiaarnerat: TakuukSaqqummiussineq.

 

Oqaaseqartartoq: Suliassaqarfiup aalajangersimasup iluani suliamik ataatsimik arlalinnilluunniit oqaluuserinninnermi oqaaseqartartussamik partiit gruppii ataasiakkaat nalinginnaasumik toqqaasarput, taanna gruppi sinnerlugu Inatsisartut ataatsimiittarfianni oqaluttarfimmit oqaaseqartarpoq. Suliassaqarfik oqaaseqartartuuffini pillugu oqaaseqartartup immikkut ilisimasaqarlunilu paasisimasaqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq, taamaalilluni suliassaqarfik pillugu partiip naalakkersuinikkut isummersuutai ersarissuusinnaaqqullugit. Partiit gruppiisa angissusiat naapertorlugu tulleriinnilersorneqarlutik oqaaseqartartut oqaaseqartarput, tassa partiip anginerpaap oqaaseqartartua siulliulluni oqaaseqartussaalluni. Oqaaseqartoq saqqummiussereeraangat Inatsisartunut ilaasortat naatsumik oqaaseqarnissamut apeqquteqarnissamulluunniit minutsinik marlunnik sivisussuseqartumik periarfissaqarput. Oqaaseqaatit taakku kingullertut oqaaseqartumut sammitinneqassapput, taannalu oqaaseqartuerunnissaata  apeqquteqartussaarunnissaatalu tungaanut oqaluttarfimmiissaaq. Oqaaseqaatit apeqqutillu oqaaseqartumut sammitinneqassapput saqqummiunneqartunullu attuumassuteqassallutik. Aamma takukkit suleriaatsimut ilanngussani oqaaseqarnissamut piffissarititaasut.

 

Oqaasertaliussaq: Aningaasanut inatsimmi ilanngussaq 2-mi oqaasertaliussat ilanngunneqartarput. Oqaasertaliussat nalinginnaasumik imarisarpaat Naalakkersuisunut piginnaatitsissutit assigiinngitsut. Tamatuma saniatigut annertussusiliinerit maleruagassiornissamullu killiliussat arlallit aalajangersarneqartarput. Oqaasertaliussat inatsisit oqaasertaatulli atuupput.

 

Oqaasiinnartigut saqqummiussineq: Isumaliutissiissummik ilassutitulluunniit isumaliutissiissummik kiisalu tassani inassuteqaatinik Siulittaasoqarfiup akuersineratigut ataatsimiititaliaq oqaasiinnartigut saqqummiussisinnaavoq. Takuuk suleriaatsimi § 17, imm. 4.

 

P

 

Partigruppe: Inatsisartunut ilaasortat 31-iusut partiit gruppiinut Inatsisartuni ilaasortaatitaqartunut inissitsitertarnerat nalinginnaasuuvoq. Ataatsimiititalianut, siunnersuisoqatigiinnut nævninullu ilaasortassanik toqqaasoqartillugu partiit gruppiitaaseqatigiittartuniktaallutik suleqatigiinnermik nalinginnaasumik pilersitsisarput.

 

Pinerluttulerinermi inatsit naapertorlugu pineqaatissiissut: Kalaallit Nunaanni pinerluttulerinermi inatsimmik tunngaveqarluni pillaaneq. Takuuk:UnnerluutigineqarsinnaannginneqaammaMinisterit akisussaanerat pillugu inatsit.

 

Pisortat ingerlatsinerat pillugu paasitinneqarsinnaatitaaneq:Pisortat ingerlatsinerat pillugu paasitinneqarsinnaatitaaneq pillugu Inatsisartut inatsisaat (Paasitinneqarsinnaatitaanermut inatsit) aammalu pisortat ingerlatsineranni suliassat suliarineqartarnerat pillugu Inatsisartut inatsisaat (Suliassat suliarineqartarnerannut inatsit) Inatsisartunut Inatsisartullu suliffeqarfiinut atuutinngilaq, taakku pisortat (inatsisinik atortitsisut) ingerlataannut ilaanngimmata.

 

Q

 

Qinigaasinnaaneq: Ilaasortaq qinigaasinnaanerminik annaasaqarsimanersoq Qinigaasinnaanerup Misilinneqarnissaanut Ataatsimiititaliap inassuteqarner atigut Inatsisartunit aalajangiivigineqartarpoq. Takuuk Inatsisartut Naalakkersuisullu pillugit Inatsisartut inatsisaanni § 1, imm. 3.

 

Quorom: Takuukaalajangiisinnaassuseqarneq.

 

R

 

S

 

Saqqummiussineq:Inatsisartunut Naalakkersuisunullu ilaasortat oqaatigiumasaat Inatsisartut oqaluttarfiannit pisullu ilaanni Inatsisartut ataatsimiittarfianni ilaasortat issiaviinit saqqummiunneqartarput. Ullormut oqaluuserisassani immikkoortumik suliarinninnermi oqaaseqartussat ima tulleriinnilersorneqartarput:

  1. Siunnersuuteqartoq
  2. Naalakkersuisut
  3. Partiit oqaaseqartartui partiit ilaasortaatitaasa amerlassusiat naapertorlugu tulleriiaarlugit:
    1. Partii annerpaaq
    2. Partii annerpaap tullia
    3. Partii annerpaat pingajuat
    4. Il.il.
  4. Siunnersuuteqartup akissuteqarnera
  5. Allat, oqaaseqarumallutik nalunaartut tulleriiaarnerat malillugu

Saqqummiussissut: Saqqummiussissut tassaavoq allaganngorlugu oqaatigaluguluunniit saqqummiussaq, inatsisissatut aalajangiiffigisassatulluunniit siunnersuummut malittaasartoq.

 

Sassartitsinerit: Innuttaasut kattuffiillu sassartitsiumallutik Inatsisartut Ataatsimiititaliaannut qinnuteqarsinnaapput. Sassartitsinermi sassartut isummamik naatsumik nassuiaatiginissaannut periarfissinneqartarput, tamatumalu kingorna ataatsimiititaliami ilaasortat sassartunut apeqquteqarsinnaallutik aammalu sassartut apeqqutinut akissuteqarsinnaallutik. Sassartut ataatsimiititaliamut apeqquteqarnissartik piumasaqaatigisinnaanngilaat. Saqqummiussinerup nalinginnaasumik minutsinik 15-inik 20-nik sivisussuseqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq, sassartulli sivisunerusumik periarfissinnissaannut ataatsimiititaliaq aalajangiisinnaavoq. Sassarniartunik akuerinnissanerlutik ataatsimiititaliat ataasiakkaat namminneq aalajangissavaat.

 

Sinniisussaq: Takuuk:Taartaasussaq.

 

Siulittaasoq: Inatsisartut siulittaasuat taasinermi maleruagassat immikkut ittut malillugit Inatsisartunit qinerneqartarpoq. Siulittaasoq siulittaasup tullii sisamaasut (takuuk:Siulittaasut tullii) peqatigalugit tassaapput Inatsisartut Siulittaasoqarfiat (takuuk:Siulittaasoqarfik). Inatsisartuni sulineq Inatsisartut siulittaasoqarfiata Inatsisartut allattaanerannik ikiorneqarluni aaqqissuuttarpaa. Aammattaaq Inatsisartuni oqallinnerit siulittaasup issivianit siulittaasup aquttarpai. Taamaattorli pisariaqartitsineq malillugu siulittaasup tulliisa sisamaasut ilaannit siulittaasoq taarserneqarsinnaavoq. Inatsisartunut ilaasortat tamarmiusut ataatsimoortumik soqutigisaat partiinut sorlernut attuumassuteqarneq apeqqutaatinnagu Inatsisartut siulittaasuata isumagisarai. Taamaattumik Inatsisartut siulittaasuat Inatsisartunit inuiaqatigiinnillu nalinginnaasumik annertuumik tatigineqarlunilu tapersersorneqarpoq.

 

Siulittaasoqarfik: Inatsisartut Siulittaasoqarfiat Inatsisartut siulittaasuannik siulittaasullu tulliinik sisamanik inuttaqarpoq. Takuuk:Siulittaasoq.

 

Siulittaasup tullia: Qanoq amerlatigineq naapertorlugu qinerseriaaseq malillugu Inatsisartuni taaseqatigiittartut annerit sisamat Inatsisartuni siulittaasup tullia siulleq, tulliata aappaa, pingajuat sisamaallu qinissavaat. Inatsisartut siulittaasuat peqatigalugu siulittaasup tullii sisamat Inatsisartut Siulittaasoqarfiattut atuutissapput. Inatsisartut ataatsimiititaliaanni tamani siulittaasup tullianik qinersisoqassaaq, taanna ataatsimiititaliap siulittaasua assersuutigalugu ataatsimiititaliap ataatsimiinneranik aqutsisinnaatinnagu siulittaasumut taartaasassaaq (takuuk siulittaasoq). Takuuk suleriaatsimi § 3, imm. 3.

 

Siunnersuummik "kingornussineq": Siunnersuummik suliarinninnerup nalaani qanoq ilisukkulluunniit siunnersuut siunnersuuteqartumit tunuartinneqarsinnaavoq. Tunuartitsineq Inatsisartunut nalunaarutigineqarpat siunnersuutip "kingornunnissaanut" Inatsisartunut ilaasortat allat periarfissaqarput. Taamaattoqartillugu tamatuma kingorna siunnersuut "kingornussisup" siunnersuutaatut ullormut oqaluuserisassanut ilanngunneqassaaq. Takuuk suleriaatsimi § 33, imm. 7.

 

Siunnersuutinik tunniussinissamut piffissaliussanik sanioqqutsineq: Suleriaatsimi piffissaliussanik sanioqqutsinissamut Inatsisartut suleriaasianni § 41 periarfissiivoq. Taasisut ikinnerpaamik affaat akuersaarlutik taasippata piffissaliussamik sanioqqutsinissamut siunnersuut akuerineqassaaq. Piffissaliussanik sanioqqutsineq isumaliutiginneqqissaarnikkut qaqutigorluinnarlu aatsaat pisariaqarpoq. Aamma takuuk:Ulloq tunniussivissaq.

 

Siunnersuutip suliarineqarnerata unitsinneqarnera: Inatsisissatut siunnersuutinik aalajangiiffigisassatulluunniit siunnersuutinik oqaluuserinninnerni siunnersuut ataatsimiititaliami suliarineqartussatut sukkulluunniit innersuunneqarsinnaavoq. Inatsisartut ataatsimiittarfianni suliarinninneq aallartereersoq innersuussineq pippat ataatsimiititaliami suliarinninnerup nalaani Inatsisartut ataatsimiittarfianni suliarinninneq unitsinneqarallartarpoq. Taamaattorli siullermeerinerup kingorna ataatsimiititaliami suliarineqartussanngorlugit siunnersuutit nalinginnaasumik innersuunneqartarput - inatsisissatullu siunnersuut pineqartillugu taanna aappassaaneerinerup kingorna ataatsimiititaliami suliarineqartussanngorlugu nalinginnaasumik aamma innersuunneqartarluni.

 

Suleriaaseq: Inatsisartut sulinerminni maleruagassanik arlalinnik akuersissuteqarsimapput, maleruagassallu taakku Inatsisartut suleriaasianni allassimapput. Maleruagassalli ilarpassui aamma Inatsisartut Naalakkersuisullu pillugit Inatsisartut inatsisaanni allassimapput. Tamatuma saniatigut Inatsisartut ataatsimiititaliaasa assigiinngitsut namminneq suleriaasissatik akuerisarpaat Inatsisartullu Siulittaasoqarfiannit taakku akuerineqartarlutik.

 

Sulinngiffeqarneq: Inatsisartunut ilaasortaq, assersuutigalugu napparsimaneq pissutigalugu, sulinngiffeqarnissamut periarfissaqarpoq. Naalakkersuisunut ilaasortaq Inatsisartunut ilaasortaasoq piffissami Naalakkersuisunut ilaasortaaffini tamaat sulinngiffeqarnissamut periarfissaqarpoq. Ilaasortaq sulinngiffeqarnissamik akuerineqarpat, ilaasortap sinniisussaanik utaqqiisaasumik ilaasortaasussamik aggersaasoqassaaq. Inatsisartunut ilaasortap Inatsisartuni atuuffini ingerlassinnaanngikkuniuk sulinngiffeqarnissamik qinnuteqarnissaminut pisussaatitaavoq. Inatsisartunut ilaasortat sulinngiffeqarnermik nalaanianingaasarsiaqartitaaneqajorput.

 

T

 

Tapersiinermik akerliunermilluunniit ersersitsineq: Suaartarluni, siggartarluni ersaartarluniluunniit tapersiinermik akerliunermilluunniit ersersitsineq Inatsisartut ataatsimiittarfianni pissuserissaarnissamut akerliusutut isigineqarpoq. Taamaattumik taama ersersitsinerit Inatsisartut siulittaasuata nalinginnaasumik uparuartarpai. Inatsisartunut ilaasortat isummaminnik oqaatiginiakkaminnilluunniit oqaluttarfimmit saqqummiussinissamut annertuumik piginnaatitaaffeqartutut isigineqarput. Inatsisartulli akuersissuteqarnerisigut Inatsisartuni oqaaserineqartunut Inatsisartunut ilaasortat akisussaatinneqarsinnaapput. Tamatuma saniatigut pissuserissaarnissamut Inatsisartut maleruagassaannik annertuumik unioqqutitsisoqartillugu ilaasortaq Inatsisartunit aningaasarsiaqartinneqarani ullut 14-it tikillugit ataatsimiinnermi peqataaqqusaajunnaarsinneqarsinnaavoq.

 

Tatiginninnginnermik nalunaaruteqarneq: Takuuk:Tatiginninnginnermik nalunaaruteqarnissamut siunnersuut.

 

Tatiginninnginnermik nalunaaruteqarnissamut siunnersuut: Naalakkersuisunik tatiginninnginnermik nalunaaruteqarnissamik siunnersuummik akuersissuteqartoqarpat (tatiginninnginnermik taasisitsineq) Naalakkersuisut imaluunniit Naalakkersuisunut ilaasortaq pineqartoq tunuassapput. Siunnersuutilli taamaattup akuersissutigineqartarnera qaqutigoorpoq, tamatumani pissutaarpiarluni tamanna pitinnagu pinngitsoortitsinissaq siunertaralugu ullormut oqaluuserisassatut siunnersuummik saqqummiussisoqarlunilu akuersissuteqartoqareertarnera. Takuuk suleriaatsimi § 51.

 

Tunuartitsineq: Siunnersuummik suliarinninnerup nalaani qanoq ilisukkulluunniit siunnersuut siunnersuuteqartumit tunuartinneqarsinnaavoq, allannguutissatullu siunnersuutinik saqqummiussisarnermi maleruagassat atuuttut malillugit allamit saqqummiunneqarsinnaalluni. Aamma takuuk:Siunnersuummik "kingornussineq".

 

Tusagassiortut: Inatsisartut Inatsisartullu allaffeqarfiani allaffitsigut inissat killeqaqisut ajornartinngippassuk inimik tusagassiortunut naatsorsuussamik tusagassiortut apersuinermik il.il. ingerlatsiffigisinnaasaannik atugassiinissaq anguniarneqarpoq. Tusagassiortut inaanni assersuutigalugu tamussiussassaqartitsinikkut immikkut sullissinissaq naatsorsuutigineqarpoq. Atornerluisoqartillugu tusagassiortut inaannut isersinnaatitaaneq atorunnaarsinneqarsinnaavoq. Tusagassiortut tusagassiortut inaannik atuisut inip torersuutinneqarnissaa namminneq akisussaaffigissavaat.

 

Tusarniaaneq: Ataatsimiititaliat sulinerminnut atatillugu tusarniaanermik ingerlatsisinnaapput, tamatumani sammisaq siunnersuulluunniit ataatsimiititaliamit soqutigisaqarfigineqartoq pillugu immikkut ilisimasallit allalluunniit ilisimasaminnik isummersuutiminnillu saqqummiusseqqullugit aggersarneqarsinnaapput. Tusarniaaneq qanoq ilusilerlugu ingerlanneqassanersoq aammalu kikkulluunniit najuussinnaatitaassanersut ataatsimiititaliap nammineerluni aalajangissavaa. Tusarniaanerit nalinginnaasumik tamanut ammasuusarput, taamaalilluni tusagassiortut innuttaasullu peqataatinneqarsinnaallutik. Inatsisissatut siunnersuutissamik Inatsisartunut saqqummiussinnginnermi siunnersuummut oqaaseqaatiminnik allaganngorlugit naalakkersuisoqarfiit, kattuffiit allallu su sassaqartut nassiusseqqullugit Naalakkersuisunut ilaasortap tusarniaasarneranit taamatut tusarniaaneq allaaneruvoq.

 

Taartaasussaq: Partiit ataatsimiititaliani ataavartuni ilaasortaatitaqartut ataatsimiititaliami ilaasortanut taartaasussamik (sinniisussamik) tamarmik toqqaasinnaapput. Sinniisussat Inatsisartunut ilaasortaassapput. Ataatsimiititaliami ilaasortap peqataasinnaanngitsup piginnaatitaaffii pisussaaffiilu tamarmik ataatsimiititaliami sinniisussamut atuupput. Taartaasussat allat tassaapput Inatsisartunut nalinginnaasumik (aalajangersimasumik) ilaasortamut taartaallutik ilaasortanngortut. Tamanna assersuutigalugu pisinnaasarpoq Inatsisartunut aalajangersimasumik ilaasortaq sulinngiffeqartillugu.  Aamma taartaasut piginnaatitaaffii pillugit Aningaasarsiaqartitaanermut inatsimmi aalajangersakkat innersuussutigineqarput.

 

Taaseqatigiittartut: Inatsisartut ataatsimiititaliaanni il.il. (takuukInatsisartut ataatsimiititaliaat) ilaasortassanik Inatsisartut qinersissatillugit partiit gruppii taaseqatigiittartussatut kattussinnaapput.

 

Taasisarnerit: Inatsisartut aatsaat aalajangiisinnaassuseqartarput Inatsisartunut ilaasortat ikinnerpaamik affaat Inatsisartut ataatsimiittarfianni najuuppata taasinermilu peqataappata. Aamma ilaasortat isumaqataannginnerminnik akerliunnginnerminnilluunniit nalunaarutiginnittut taaseqataanermi peqataasutut isigineqartarput. Siunnersuummut akerliusunit amerlanerusut isumaqataallutik taasippata siunnersuut akuerineqartarpoq (pisunili immikkut ittuni immikkut aalajangikkamik amerlanerussuteqarnissamik aalajangersaasoqarsimanera eqqaassanngikkaanni - takuuk taanna). Inatsisartut ataatsimiittarfianni taasinerit taasinermi atortut elektroniskiusut atorlugit nalinginnaasumik  pisarput, aammali ilaasortat isiavimminnit nikuittarnerisigut pisinnaallutik. Amerlanertigulli taasissutissat taasinertaqanngitsumik aalajangiivigineqartarput Inatsisartummi siulittaasuata suleriaatsimi § 44, imm. 3 malillugu siunnersuut isumaqataaffiusumik akuersissutigineqartoq oqaatigiinnarsinnaammagu.

 

U

 

Ulloq tunniussivissaq: Suleriaatsimi § 39 malillugu oqaluuserisassat Inatsisartut ullormut oqaluuserisassaattut ilanngutitikkumasat kingusinnerpaamik Inatsisartut ataatsimiinnissaata pineqartup aallartinnissaa sapaatip akunnerinik tallimanik sioqqullugu tunniunneqarsimassapput. Aamma takuuk:Siunnersuutinik tunniussinissamut piffissaliussanik sanioqqutsineq.

 

Ullormut oqaluuserisassanut nassuiaat: Inatsisartut ulluni ataasiakkaani ataatsimiinneri ullormut oqaluuserisassat saqqummiunneqarnerannik nalinginnaasumik aallarnerneqartarput. Tassunga atatillugu Inatsisartut sulineranni immikkut pingaarutillit, soorlu sulinngiffeqartussanik nalunaarutit, nalunaarutigineqartarput. Ullormut oqaluuserisassanut nassuiaat Inatsisartunut akuerisassanngorlugu saqqumiunneqartarpoq, pisariaqartitsisoqartillugu ullormut oqaluuserisassat tassaniluunniit pissutsit ilaat aalajangersimasut taasissutigineqarsinnaapput.

 

Ullormut oqaluuserisassat: Ullormut oqaluuserisassat tassaapput ullormi tassani ataatsimiinnermi ataatsimiinnissaniluunniit aggersuni sulianut oqaluuserineqartunut takussutissiat naqitat. Inatsisartut ataatsimiinnerini ullormut oqaluuserisassat Inatsisartunut ilaasortanut tamanut agguaanneqartarput aammalu Inatsisartut nivinngaavianni tamanut saqqummiunneqartarlutik. Aammattaaq taakku Inatsisartut nittartagaanni pissarsiarineqarsinnaapput. Taamaaqataanik ataatsimiititaliat ataatsimiinnerini ullormut oqaluuserisassat ataatsimiititaliani pineqartuni ilaasortanut tamanut agguaanneqartarput. Ullormut oqaluuserisassani immikkoortoq siulleq tassaagajuttarpoq ullormut oqaluuserisassanik akuersissutiginninneq. Ullormut oqaluuserisassat akuersissutigineqaraangata malinneqartassapput.

 

Unnerluutigineqarsinnaannginneq: Inatsisartunut ilaasortat innuttaasut allat tamaasa assigalugit politiinit misissuiffigineqarsinnaallutillu unnerluutigineqarsinnaapput. Inatsisartunulli ilaasortaq iliuuseqaleruttorluni pakasarneqarsimanngikkuni Inatsisartut aatsaat akuersissuteqarnerisigut unnerluutigineqarluniluunniit kiffaanngissusiiagaasinnaavoq. (Takuuk Inatsisartut Naalakkersuisullu pillugit Inatsisartut inatsisaanni § 33, imm. 1 aammalu Eqqartuussisarnermik inatsimmi § 20a). Unnerluussisoqarnissaa qinnutigineqartillugu Inatsisartut manna tikillugu akuersisarsimapput. Inatsisartunut ilaasortat inatsisinik atortitsisunit suliamut attuumassuteqanngitsumik naalakkersuinikkut sunnerniarneqannginnissaat aalajangersakkakkut siunertarineqarpoq. Inatsisartunut ilaasortaq pinerluttulerinermi inatsit naapertorlugu inaaru­taasumik eqqartuus­sissutikkut imaluunniit akiliisitaanissamik akuersissuteqarnikkut pinerluuteqarsimasutut pineqaa­tissinneqarsimappat imaluunniit pinerluttulerinermi inatsit naapertorlugu Inatsisartunut ilaasor­taanissaminut nalinginnaasumik isigineqarnermini naleqqukkunnaarutigisaminik pineqaatissinneqarsimap­pat Qinigaanerup Misilinneqarnissaanut Ataatsimiititaliap inassuteqarnera naapertorlugu Inatsisartut aalajangissavaat iliuuserisaq ilaasortap eqqartuunne­qaatigisaa pineqartup Inatsisartunut ilaasortaaginnarnissaanut naleqqukkunnaa­rutaanersoq. (Tak. suleriaatsimi § 2) Aamma takuuk:Tapersiinermik akerliunermilluunniit ersersitsineq.

 

V

Æ

Ø

Å

login